Update 2 april 19.30 uur. Gezamelijke verklaring

Update 2 april 19.00 uur

Tot een paar minuten geleden hebben onderhandelaars van de zeven landen gezamenlijk vergaderd om toch nog iets meer te bereiken dan alleen maar een algemeen statement. President Obama is nauw betrokken via een extra beveiligde ‘tentverbinding’. Obama kan alleen in het Congres verschijnen met op z’n minst een aantal specifieke toezeggingen, zoals het aantal overblijvende centrifuges en andere zaken. Obama heeft zich zozeer in alles mbt Iran verdiept dat hij zelfs alle modellen kent van de Iraanse centrifuges. Duidelijk is dat er in ieder geval tot eind juni wordt onderhandeld voor een meer specifieke deal. Mogherini zal vanavond een statement voor lezen met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Zarif. Mogherini treedt op als coordinator van het gezelschap. Aparte persconferenties van Kerry en Zarif daarna. Vermindering van kenwapens is DE prioriteit van Obama’s buitenlandse politiek. De president zou slapeloze nachten hebben van een wereld vol kernwapens.

Update 1 april 21.05 uur

Tot morgenochtend blijft Kerry in ieder geval. Er is wel vooruitgang geboekt, aldus een woordvoerder op het State Department maar nog teveel meningsverschillen. Vanavond worden er weer nieuwe voorstellen gedaan. Duitse minister van Buitenlandse Zaken beslist morgenochtend of ook hij naar huis gaat. Gevolgen van een dreigende Amerikaanse ‘walk away’ zullen groot zijn nu onderhandelingen met opschuivende deadlines tot het uiterste zijn uitgerekt. Voor alle onderhandelaars is er nog steeds het grote belang om wel te slagen. Kerry blijft overigens ‘op z’n minst’ tot morgenochtend.

Update 1 april 15.50 uur

Veel verwarring vandaag in Lausanne. de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov verklaarde vannacht dat op alle belangrijke issues overeenstemming bereikt was, maar vandaag zegt diens Britse ambtsgenoot dat er sprake is van een erg langzaam proces. Wat zich hier wreekt is dat Kerry en Zarif ‘snakken’ naar een deal in een uiterst ingewikkelde politieke en technische context. Het zou, afgezegend door de andere wereld grootmachten, een groot succes voor Obama zijn. Een bizarre wending in de moderne geschiedenis: de twee aartsvijanden, nog zo kort geleden de Grote Satan en de Schurkenstaat, nu opeens als vredesengelen! Iran wil met een neergaande economie (25 procent jongeren werkloosheid, honderden miljarden die het de laatste jaren is misgelopen) zo snel mogelijk een einde aan de sancties.  Zarif heeft de zeer conservatieve geestelijken als een blok aan zijn been. Zij hebben het uiteindelijk voor het zeggen, niet de meer gematigde president Rouhani. En Kerry voelt de ketenen van het Congres. Hij moet met een aantal exacte criteria/gegevens komen waaruit blijkt dat Iran de komende 10 jaar en ook daarna niet werkt aan het ontwikkelen van een nucleair wapen. Het lijkt een welhaast onmogelijke opgave. Maar met de nodige politieke wil en de steun van de ayatollahs zou een moeizaam compromis in de vorm van een ‘general framework’ met een aantal meer specifieke bijlagen het eindresultaat van Lausanne kunnen zijn. Wordt vervolgd.

Column gisteren

Een ‘geen kernwapen’ deal met Iran moet en zal het paradepaardje van Obama’s buitenlandpolitiek worden. Dat schept verwachtingen maar voedt ook angsten in het Amerikaanse Congres. De Republikeinse Obama-oppositie eist een stevige deal en ook een groeiend aantal Democraten sluit zich bij hen aan. Van alle zes wereldmachten die vandaag in Lausanne nog de kans hebben een overeenkomst te sluiten staat de Verenigde Staten het meest onder druk. Kerry moet in ieder geval de volgende elementen er uit slepen:

-de overeenkomst moet minstens tien jaar duren

-de garantie moet er zijn dat Iran niet binnen een jaar een kernwapen kan maken

-nucleair materiaal moet naar Rusland worden verscheept om daar onschadelijk worden gemaakt of in ieder geval dat laatste onder internationaal toezicht in Iran

-Iran moet van 20.000 naar maximaal 6000 centrifuges voor vreedzaam gebruik

-sancties tegen Iran kunnen bij een overeenkomst geleidelijk worden opgeheven maar Iran mag niet ‘snuffelen’ op de internationale markt naar technologische apparatuur om kernwapens te maken.

-er moet een uitgebreid verificatie regime worden opgezet waarbij het Internationaal Atoom Agentschap in Wenen een grote rol speelt.

Kerry weet zich gesteund door een meerderheid (59 procent volgens de WashingtonPost/ABC peiling van vannacht) onder de Amerikaanse bevolking. Maar diezelfde meerderheid verwacht dat Iran op den duur toch over een nucleair wapen zal beschikken. Dit soort onderzoeken duidt op de onzekerheid en angst onder de Amerikaanse bevolking over de internationale situatie. (In Nederland is maar liefst 44 procent van de burgers zeer bezorgd. Zie nu.nl vandaag). Die spanning vertaalt zich in extra druk op politici. De Amerikanen hebben in feite zichzelf een 31 maart deadline opgelegd voor een framework deal die tot de echte deadline van eind juni verder op details moet worden uitgewerkt. Dat geeft Iraanse onderhandelaars een mooie troef zo op het eerste gezicht. Voor een kritisch Congres moet Kerry thuis komen met een stevige deal, Iran kan rustig afwachten tot de zomer. Maar zo simpel is het niet. De Iraanse economie kan alleen herstellen als de sancties worden opgeheven en daar zijn zeker ook de Amerikanen voor nodig. Rouhani heeft spoedig economisch herstel beloofd. Kortom, beide partijen moeten water in de wijn doen. Het wordt een spannende dag in Lausanne. Kritiek zal er in het gepolariseerde Congres zeker komen. En bijna-presidentskandidaat Jeb Bush heeft gezegd dat hij sowieso al een tijd geleden was weggelopen bij de onderhandelingen. Opvallend dat in de Washington Post peiling toch de helft van de Republikeinen juist voorstander is van een overeenkomst met Iran. Al met al gloort er in een angstig tijdsgewricht toch hoop in Lausanne.

Posted in Laatste nieuws.