Schokkend ‘martelrapport’ over CIA

Laatste update:

-Debat in VS is losgebarsten. Zie bijv. de Washington Post. Wel of geen speciale onderzoeker? Obama vindt vooralsnog van niet. Wilde bij aantreden  immers bruggenbouwer zijn en toekomst gericht. Wilde niet de indruk wekken dat hij de vorige regering een trap na wilde geven. Maar Obama heeft afgelopen zomer  wel gezegd ‘dat “some folks” gemarteld zijn.’  Dit debat gaat nog wel even door. Ook interessant hoe het zit met internationale anti-martel verdragen en wat de juridische gevolgen zijn. O.a. schadevergoedingen?

-Laatste bevindingen die ik uit rapport haal:

-bevindingen zijn gebaseerd op meer dan 6 miljoen CIA documenten/mails.

-Een enkele gevangene is 180 uur wakker gehouden en in 1 geval is gedreigd de moeder van gevangene seksueel te misbruiken.

-Khalid Sheikh Mohammed is 183 keer ‘gewaterboard’.

-Bush pas in 2006 echt geinformeerd over ondervragingstechnieken.

-Veel Republikeinen verwijten dat geen interviews zijn gehouden met ex-CIA medewerkers

-paar Republikeinen zoals John McCain steunen openbaarmaking van rapport

Maar een paar uurtjes slaap vannacht. Iets meer dan 500 pagina’s van rapport van Senaats onderzoekscommissie vlot doorgenomen. Net eerste interview van vandaag gegeven aan Radio 1 Belgie. Ja, het is ronduit schokkend wat je leest. Keihard. Zeer gedetailleerd beschreven. Van de 119 gevangenen die in geheime gevangenissen zaten, zoals in Thailand, Afghanistan en Polen, had bijna een kwart een volstrekt onduidelijk profiel. De waterboarding procedure werd veel vaker toegepast, aldus het rapport. Abu Zubaydah, die in maart 2002 werd gevangen genomen, heeft dit 83 keer ondergaan. In totaal bijna 300 uur werd hij opgesloten in een ‘grote’ en ook kleine doodskist. Al dit soort ondervragingen hebben vrijwel niets opgeleverd. Rapport stelt ook dat de uitschakeling van Bin Laden helemaal niet is te herleiden tot dit soort acties. Informatie over de boodschapper van Bin Laden, Al Koewaita, kwam uit andere bronnen. Wie dit rapport leest, moet wel tot de conclusie komen dat een en ander eerder averechts werkte want gevangenen bij wie soms ook de botten werden gebroken en die vaak bijna verdronken in ijskoude baden riepen uit wanhoop vaak maar wat. Er waren CIA medewerkers die tranen in de ogen kregen en die overplaatsing wilden. Op het hoofdkantoor in Langley Virginia werd hier laconiek op gereageerd. President Bush kreeg na lange tijd een foto te zijn tijdens een briefing van een gevangene gehuld in een luier en vastgeketend aan het plafond. De president zei hier onpasselijk van te worden en CIA officials gaven aan dat de procedures gecheckt zouden worden. Het beeld wat geschetst wordt is van een CIA leiding die kon doen en laten wat ze wilde en die de politiek weinig en ook onjuiste informatie gaf. Een voorbeeld in het rapport is de opemerking dat minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell niet geinformeerd werd over de details omdat hij het anders wel eens kon verbieden. De CIA kreeg in de strijd tegen het terrorisme miljarden extra en om de juiste ondervragingstechnieken toe te passen werden voor miljoenen externe adviseurs, ‘contractors’, aangetrokken. Er zijn nogal wat mensen schatrijk geworden van dit soort praktijken.

Zal er wat veranderen? Obama heeft een eind gemaakt aan het martelprogramma dat zoals hij zei ‘haaks staat op onze waarden”.  Maar ook al eerder aan gegeven dat het ministerie van Justitie geen vervolging zal instellen. In januari treedt het in meerderheid Republikeinse Congres aan, dus het poltiieke klimaat voor verder onderzoek is er niet. Republikeinen ondersteunen het rapport van de (Democratische) Feinstein Senaatscommissie niet. Sterker nog, zij verwijzen het naar de schroothoop. Zwak punt is immers dat er geen interviews zijn gehouden met de CIA medewerkers van destijds. Daar staat echter tegenover dat het rapport is gebaseerd op een ongekende hoeveelheid documenten. memo’s en mails van de CIA zelf. Internationaal kan er wel juridische actie worden verwacht. Er is het internationale verdrag tegen martelingen (door president Reagan ooit ondertekend) en er zijn de Geneefse verdragen over oorlogsmisdaden. Mensen als Dick Cheney, die het hele rapport onzin vindt zoals hij afgelopen weekeinde zei, kunnen maar beter even niet naar het buitenland gaan. Natuurlijk kan Obama zijn mening herzien en een speciale onderzoeker aanstellen. Ik verwacht dat in het huidige klimaat niet. Rapport spreekt daar ook niet van. En, uiteindelijk zal Obama ook in de strijd tegen IS weer een beroep doen bij de meest geheime klussen op de CIA. Winst van het rapport zit ‘m in ieder geval in transparantie. Gevaar voor repercussies? Er is wat dat betreft nooit een goed moment om zo’n rapport vrij te geven. Duizenden Amerikaanse militairen zijn ‘on extra alert’. De discussie over dit rapport zal nog lang, heel lang aanhouden.

 

 

 

 

Posted in Laatste nieuws.