In de ban van ‘wereldangst’, leren van nine eleven

Onrust en oorlogen domineren het ’24 uur per dag nieuws’. Menigeen blijft nuchter, maar anderen laten zich door angst regeren. Soms zelfs grootschalige angst. In de media worden de huidige Isis-aanslagen steeds meer gepresenteerd als een tweede nine eleven moment. We gaan even terug.

   In die septemberdagen merkte Hans van Mierlo op: ‘De afstand tussen geweldpleger en slachtoffer is in de loop van de geschiedenis steeds groter geworden. Eerst was er een mes, toen een speer, pijl en boog, geweer en vervolgens raketten. En dan nu weer het mes en de zelfopoffering. Dichterbij kun je niet komen. Het symbool van moderniteit is heel primitief aangevallen.’ De overmeestering van piloten en passagiers had in feite met blote handen plaats gevonden.

Net als toen in de Verenigde Staten verschijnen nu in Nederland vrijwel dagelijks ministers en andere overheidsfunctionarissen in de media om te vertellen hoe ernstig de situatie is. ‘De kans op een aanslag bij ons is substantieel, wees waakzaam maar ga toch maar rustig slapen’ is de verhaallijn.

Zo ging het ook in Amerika. Avond in, avond uit met steeds maar weer diezelfde onheilspellende en paradoxale boodschap. New York Times-columniste Maureen Dowd schreef na de aanslagen: ‘Nog maar vijf weken geleden leefden wij in een paradijs van onbeduidende zaken, wij wentelden ons in een beroemdhedencultuur, het consumentendom en doorbraken in de kosmetische industrie. Nu leven wij ineen paranoïa van onbeduidende trivialiteiten, ons zorgen makend over potentiële dodelijke dreigingen in het leven van alle dag – een brief openmaken, reizen met een trein of een vliegtuig, een winkelcentrum of een football-wedstrijd bezoeken… “Onze natie is nog steeds in gevaar” gaf onze president gisteren aan, er aan toevoegend dat we weer ons leven moesten oppakken, dat we weer moesten gaan winkelen, reizen en plezier maken. Maar hoe kunnen we?’

De gebeurtenissen van september 2001 zijn inmiddels ingekaderd. Er heeft geen regen van nieuwe aanslagen in de Verenigde Staten plaats gevonden. Wij moeten leren van de fouten van toen. Het is goed om een zekere mate van waakzaamheid als burger te hebben maar Nederlandse regering: voorkom alsjeblieft paranoia! De angst onder de burgerij in Amerika nam zulke grote vormen aan dat de politie van New York in korte tijd duizenden loos alarmberichten kreeg. Verspilde tijd en energie van veiligheidsfunctionarissen die juist wel erg waakzaam moeten zijn. Zij zijn onze professionals waar wij als burgers indirect veel belastinggeld aan betalen.

Voorkom hysterie onder de burgers door voortaan uitsluitend als overheid te communiceren als er een gerichte dreiging is. Het bericht dat categorieën geűniformeerde Nederlanders zich maar beter niet in het openbaar kunnen vertonen is non-nieuws. Wat moeten wij als burgers daarmee? Niets! En trouwens ook de gemiddelde IS-terrorist tast in het duister. Het is nog niet zo eenvoudig het onderscheid te maken tussen militaire- douane- en zelfs sommige carnavalskostuums.

Een ritje met de metro van onze minister van Veiligheid en Justitie naar het voorbeeld van de New Yorkse burgemeester De Blasio is nog wel geruststellend. Maar laat het daarbij! Onze Hollandse nuchterheid sleept ons heus wel door de huidige tijden heen.

In 2002 keek ik met de burgemeester Michael Guido van Dearborn, de moslimhoofdstad van Amerika, terug op de angst van het jaar daarvoor. Juist in die voorstad van Detroit werden nieuwe aanslagen verwacht. Maar in een Human Rights Watch rapport werd later geconcludeerd dat de nuchtere en verstandige aanpak aldaar een voorbeeld voor andere steden is. De burgemeester: ‘De eerste verdedigingslinie tegen terrorisme zijn de gematigde moslims. Ik besteed mijn tijd aan bruggen bouwen tussen mensen van allerlei gezindten. De overgrote meerderheid hier is goedwillend. Terroristen moeten keihard worden aangepakt.Maar ik heb daar totaal geen verstand van. Dat is het werk van onze veiligheidsdiensten.Ik ben daar niet van.’ Ik vind hem een rolmodel voor ons natuurlijk waakzame maar wel nuchtere Nederlanders.

 

 

Posted in Laatste nieuws.