Haagse White House Watchers proeven van democratie in Amerika

De afgelopen dagen trok ik met zeven andere Hagenaars, de zogenaamde White House Watchers, door de prachtige beboste staat New Hampshire. Ijskoud, veel sneeuw en dus natte voeten. Hoe gek moet je zijn? Wel een beetje natuurlijk maar ons bezoek is voor ons ook een politiek feestje. Politieke junkies, dat zijn wij. Zo’n eerste, echte voorverkiezing werkt voor ons louterend. Ik wil niet overdrijven maar het heeft echt iets van een politiek sprookje.

Er is veel cynisme over onze westerse democratieën. Ze staan onder druk. Bij ons maar ook in Amerika. Aan de rechterkant, en in Amerika ook al aan de linkerkant met Bernie Sanders, komt het populisme op. De 74-jarige lieveling Bernie van de jeugd roept vaak en letterlijk op tot een politieke revolutie. En Trump? Hij wil, figuurlijk, Washington plat branden. Dan krijgen we Koning Donald die al beledigend het Witte Huis in marcheert. Vrouwen, gehandicapen, Mexicanen, oorlogshelden als John McCain, hij heeft ze allemaal beledigt.

Waar wij in New Hampshire even deel van uitmaakten is de woede van het electoraat over politici die niet met oplossingen komen. Over de bureaucratisering van de politiek. Maar ook over het gebrek aan compromisbereidheid waardoor Washington in feite tot stilstand is gekomen.

Maar daar zit ook een tegenreactie in verscholen. Ik zie iets van een tegenreactie ontstaan. Republikeinse kandidaten als John Kasich, Jeb Bush en Hillary Clinton zijn meer gematigd. De grote vraag is of de ‘silent majority’ waar Trump steeds over oreert uiteindelijk toch de praktisch denkende kiezers zullen zijn die ondanks hun boosheid toch opteren voor een meer gematigde kandidaat die praktisch gericht problemen oplost en dus wel bruggen slaat richting politieke tegenstanders. Dan zou een ‘vital center’ ontstaan. Weer een nieuwe trend na al het tumult.

De Trump en Sanders orkanen zullen nog wel even uit moeten woeden. Maar wij zagen hier in New Hampshire ook mensen die in achterafzaaltjes in restaurants, kerken en scholen met elkaar heel serieus discussieerden. Noem het respect.

Inspirerend om te zien hoe in New Hampshire het ouderwetse ‘politieke handwerk’ nog telt. Daar gaan kandidaten letterlijk langs de deuren om kiezers te overtuigen op hen te stemmen. Soms staan ze wel een half uur te discussiëren om een burger te overtuigen op hen te stemmen. In die zogenaamde townhall meetings kan iedereen binnen wandelen en vragen afvuren op de kandidaat. Zou in Nederland ook meer moeten. Mensen willen vragen stellen, de discussie aangaan.

Wordt alles geregisseerd zoals wij dat kennen van schijncampagnes- en verkiezingen in dictaturen? Nee, beslist niet. Ik zal u een voorbeeld geven. Op de avond voor de New Hampshire verkiezingsdag had Jeb Bush een townhall meeting in Portsmouth New Hampshire. Honderden mensen waren aanwezig. Hij hield een uitstekende toespraak en daarna mocht het publiek vragen stellen. Ik stak mijn vinger op en stelde hem een vraag over Syrië. Alle belangrijke Amerikaanse televisie stations waren aanwezig. Ik had hem, nota bene als buitenstaander, een verrassende vraag kunnen stellen waar hij geen antwoord op zou weten. Terwijl er zeker voor hem ook ‘alles’ op het spel stond. Stel je voor als hij had gestameld, een onzinnig antwoord had gegeven. Dat was dan onmiddellijk ‘breaking news’ geweest en dan had Jeb z’n politieke koffers wel kunnen pakken. Kort gezegd, dit is een bewijs dat democratie in Amerika nog fier overeind staat, ondanks de grote belangen en politieke marketing.

Overigens gaf Bush een prima antwoord op mijn vraag over Syrië. ‘President Assad moet onmiddellijk verdwijnen. Wij doen geen zaken met massamoordenaars.” Ik had nog wel even in New Hampshire willen blijven. Inderdaad, om gewoon wat na te genieten. Die politieke cocktail smaakte prima.

 

 

 

Posted in Laatste nieuws.